Vreugde sprongetjes.

0
3

De laatste sneeuw van de winter smelt en is de lente opkomst. Niet alleen vogels maar ook jonge lammetjes van de Moeflons (Ovis ammon musimon) laten zich nu met hoge blaatjes van zich horen. In de zomer leven de rammen en ooien gescheiden om vervolgens in de herfst gemengde groepen te vormen. Hierna is het bronsttijd. Een ooi is tijdens de paringstijd om de veertien tot zeventien dagen bronstig en dat gedurende vierentwintig uur. De gemiddelde zwangerschap duurt vijf maanden min vijf dagen. Wanneer de bevalling precies gaat plaatsvinden, is moeilijk aan de Moeflon af te lezen. Het is het best te merken aan plotselinge verandering in gedrag, zoals het zich afzonderen van de groep. De ooi staat dan maar wat te staren zonder te eten of te herkauwen. Een andere mogelijkheid is dat het schaap de dagen vlak voor de bevalling de lammeren van andere ooien tolereert en ze zelfs op zich laat klimmen. Dit is meteen over als de bevalling begint. Bij een normale bevalling gaat de ooi apart staan, eet af en toe met de anderen mee, maar zal altijd weer de bewuste plek opzoeken. Dan krabt ze schijnbaar doelloos af en toe op de grond. Als het schaap begint te wiebelen en een holle rug maakt, zijn de weeën begonnen. Na enige tijd begint de ooi zachtjes te mekkeren en steeds achterom te kijken. Soms likt het ook de eigen vacht en vaak begint het te gapen. Vrij snel hierna barsten de vruchtvliezen. De ooi likt het vruchtwater op, vertoont wat zenuwachtig gedrag en begint ook de speciale kreunende geluiden te maken die ooien tegen hun pasgeboren lammeren maken. Als de persweeën vlak daarna beginnen, gaat de ooi liggen en weer staan, en eet soms wat. Dit herhaalt zich zo’n vijf keer. Dan komen als eerste de voorpootjes naar buiten en dan het hoofd. Na nog een paar persseries is het lammetje geboren. Na de bevalling staat de kersverse moeder op waardoor de navelstreng breekt. Ze loopt dan op haar lam af en begint het te likken,  wat het lam stimuleert om op te staan. Het contact tussen een ooi en haar lam, die elkaar altijd blijven vergezellen, wordt gelegd via reuk, gehoor en gezicht maar de belangrijkste rol speelt de geur van het vruchtwater. Direct na de geboorte likt de Moeflon het lam, omdat zij zich aangetrokken voelt tot het vruchtwater. Ook begint de kersverse moeder het lam droog en schoon te likken.  Zo went de ooi geleidelijk aan de geur van haar lam en is er weinig kans op verwisseling.  Het jonge leven gaat dan direct op zoek naar een tepel en binnen 1 tot 2 uur na de geboorte drinkt het lam de eerste slokjes biest. Ik had het geluk om dit tafereel van een afstandje te kunnen bekijken en een gedeelte van de navelstreng hangt er ook nog aan. Na een paar dagen zal die ook wel eraf vallen.  Ze is niet de enigste, meerdere Moeflonmoeders met lammetjes voegen zich bij de kudde. Zo kunnen de lammetjes tijdens het spelen in de kindercrèche ook kennis maken met elkaar. Het is altijd weer mooi dat elk jaar de winter door het voorjaar wordt verdrongen zei het met weeën en maar gelukkig ook met vreugde sprongetjes.