Vitruvische mens met een Spinozistische geest

0
21

Voorbije donderdag was de Internationale Neuromarketing Conference 2012 (zie het blog “Neuromarketing is huge big business onder Spinoza’s vlag”). Vanmiddag wordt van 13.00-17.30 uur in het Theater van ’t Woord in de Openbare Bibliotheek Amsterdam een symposium gehouden over “De menselijke geest: illusie of werkelijkheid.” Georganiseerd door het Instituut voor Filosofie i.s.m. dagblad Trouw [hier]. Er is nog plaats; u mag binnen als u € 39,90 meebrengt. Als een kruidenier wekt men de illusie door 10 cent van de prijs te halen dat u niet door hebt dat het 40 euro kost. Ook hier wordt bij de inleiding van het debat geschreven: “neuromarketing is the next big thing.”

Wel mooi vind ik dat deze geometrische studie van het lichaam door Leonardo da Vinci als illustratie erbij is geplaatst. Vanouds, in de antieke wereld werd gemeend dat de mens met z’n verstand al tot bij het goddelijke reikte. In diezelfde tijd stond de cirkel symbool voor de hemelse en goddelijke sfeer en het aardse werd gesymboliseerd in het vierkant. De humanist Da Vinci liet in zijn geometrische tekening zien hoe het menselijk lichaam, het “grootste van alle kunstwerken”, al in beide symbolen en dus sferen paste. Hij deed dat beter dan de Romeinse architect Marcus Vitruvius Pollio, die eerder een poging deed. Daarom kreeg deze afbeelding de aanduiding: de vitruvische mens. Het lichaam was gegrond in het aardse, maar ook het lichaam reikte naar en paste in het hemelse, het geestelijke, het goddelijke!