Spinoza kwam niet voor in de Gouden Eeuw

0
16

Afgelopen dinsdag ging de aflevering van De Gouden Eeuw over godsdiensten in de 17e eeuw [hier nog te zien]. Er was daarvoor uitgebreid gefilmd in de majestueuze Portugese Synagoge. En ook was er een gesprekje opgenomen in het Amsterdamse Stadsarchief met de op 27 november 2012 overleden Rena Fuks-Mansfeld. Zij sprak – a.h.w. weer tot leven gewekt – over enige aspecten van het leven van de Sefardische joden. Ik hoef er niet meer op te wijzen, maar ook in deze aflevering kwam Spinoza niet voor. Er moet toch nog eens gezegd worden, hoe merkwaardig dat is – een vorm van geschiedvervalsing.
Maar ja, een kritisch filosoof en criticus van godsdienstige praktijken kun je niet gebruiken als je een beeld wilt oproepen van de grandeur van de Republiek.