Radicale Verlichting – een herwaardering

0
3

Al heel vaak is er en heb ook ik
in deze blogs over het werk van Jonathan Israel geschreven. Ik heb
ook voor heel veel blogs goed gebruik kunnen maken van het
uitgebreide historische materiaal dat hij biedt.

              

Het is een imposante trilogie die
hij ons geboden heeft met zijn Radical Enlightenment. Philosophy
and the Making of Modernity
1670-1750 (2001), Enlightenment
Contested.
Philosophy, Modernity, and the Emancipation of Man
1670-1752 (2006), Democratic Enlightenment. Philosophy,
Revolution, and Human Rights
1750-1790 (2011)

Het zo sterk centraal stellen van
Spinoza is het aantrekkelijke van zijn aanpak. Daar kan niemand meer
omheen. Dat heeft mij aanvankelijk ook zeer enthousiast over zijn
boeken gemaakt. Maar ik werd wat kritischer, want dat Spinoza
centraal stellen lijkt wel ten koste te gaan van een zeker
vertekening van het Spinoza-beeld, dat almaar meer invulling krijgt
vanuit de bestrijding ervan. Dat is mijn grootste bezwaar tegen deze
verrukkelijke boeken, waarbij je die in- en bij kleuring van Spinoza
door de geschiedenis van het verzet tegen hem op de koop toe lijkt te
moeten nemen. Spinoza was nu eenmaal uitgegroeid tot shorthand voor
een hele serie van radicale ideeën die echter slechts ten dele van
hem afkomstig waren.