Melech Ravitch (1893 – 1976) & Barukh Shpinoze

0
20

A Poem—Good or Bad—A Thing—With One Attribute—Flat –
titel van een gedicht van Melech Ravitch.

Het uit het wereldwijde web bijeensprokkelen van de informatie voor dit blog stemde mij om meerdere redenen droevig. Ik was al eens eerder de volgende informatie uit 1996 tegengekomen waarbij ingegaan werd op een vraag van Allan Nadler “if there are any Yiddish poems about Spinoza”. Geantwoord werd: "We can inform him that Meylekh Ravitch wrote 20 poems about Spinoza which are published in his book "Di lider fun mayne lider", Montreal l954.  They are titled: ll/24, l632 – 2/22, l677; Lid fun zayn yugnt, fun der hefkerdiker nakht farn kheyrem; Der kheyrem; Di verter fun kheyrem; Raynsburg; Vizye; Der toyt; Vizye fun zayn letstn tog; Teologish-politisher traktat; Di briv; Di geometrishe form fun der etik; Di aynteylung fun der etik; Di etik – ershter teyl; Spinoza un du; Fartsveyflung un fal; Hunderter yorn, oyto-da-feen –; Ru; In likht; Kategorish lid; and Bashert iz mir efsher.” (Ik neem hier alleen dit stukje over; zie hier de bron). Verder bleek dat in het Jiddisch “Shpinoze" wordt geschreven, Borekh of Barukh Shpinoze.

Ik ging eens verder zoeken naar Meylekh Ravitch en trof hier en daar een klein stukje informatie. Toen ik doorkreeg dat hij overwegend Melech Ravitch werd genoemd, zocht ik op die naam verder en vond iets meer. Ik ontdekte dat het om een zeer actieve en niet onbelangrijke Jiddische dichter ging.

Ravitch lijkt vooral bekend geworden als dichter, maar hij was ook een 'literaire organisator' en schreef  verhalen en essays. Dos majse-boech foen majn lebn, het verhalenboek over mijn leven, omvat drie delen, tezamen 1354 bladzijden. Het is vertaald in het Hebreeuws en het Duits (Melech Rawitsch, 'Das Geschichtenbuch meines Lebens, eine Auswahl', Otto Müller Verlag, Salzburg, 1996).
Ook verscheen van hem Meyn Leksikon, een driedelige verzameling korte essays en sketches van Jiddische schrijvers, acteurs, kunstenaars en andere cultureel actieven.

Maar nergens is een pagina (laat staan een website) aan hem gewijd.*) En dat terwijl er best wel veel joodse, ook joods-literaire en Jiddische websites bestaan. Er bestaat ook geen lemma in wikipedia. Nergens is een behoorlijke beschrijving van zijn leven en werk te vinden. Dat stemde mij droevig, juist ook omdat Ravitch zich flink heeft ingespannen, zo leerde ik al surfend, om het Jiddische erfgoed dat op zo barbaarse wijze uit Oost-Europa is verdreven, te bewaren.