De menselijke geest volgens Spinoza [6]

0
4

Samenvatting
van het voorafgaande

In
de voorafgaande blogs heb ik – zo goed mogelijk geprobeerd te – laten
zien dat Spinoza twee manieren van beschouwen gebruikt (én tegelijk
gaat het dan bij hem altijd ook om: wijzen van zijn) van de
menselijke geest: namelijk

a)
van hoe de geest ontstaat resp. hoe de geest wordt veroorzaakt: door
"de idee in God voor zover hij wordt aangedaan door een groot
aantal andere ideeën", dat uitloopt op "de idee die het
formele zijn van de menselijke geest vormt" [E2/15], voorbereid
door Spinoza in 2/9 en benadrukt in het 'primum' in stelling 2/11 [cf
blog
3
].

b)
daarnaast behandelt Spinoza hoe de mens vanuit de essentie, de
natuur, de aard van zijn geest (termen die Spinoza door elkaar
gebruikt) ermee andere dingen in de wereld en zichzelf (zijn lichaam
en geest) kan waarnemen en leren kennen. [2/12, 2/14, cf. blog
5
]

Het
gaat zoals ik deel 2 van de Ethica lees om een onderscheid tussen tussen het worden
resp. het zijn (of het ontstaan resp. de werking) van de geest. Er is
één geest die op twee manieren bekeken kan worden. Daarvan is de
eerste manier van beschouwen (door mij aangeduid met wording,
ontstaan, genereren, veroorzaken) aan ons mensen onbewust; de tweede
manier (het werken, functioneren, God voor zover hij de natuur van de
menselijke geest vormt) geeft ons de mogelijkheid van daadwerkelijk
kennen en van bewustzijn.