Christian Kortholt (1633-1694) zag Spinoza als ‘impostor omnium maximum’

0
15

ofwel: de grootste bedrieger van allemaal…
In het verlengde van het vorige blog over The Atheist's Bible, even een apart blogje gewijd aan
Christian Kortholt.

Christian KortholtGeboren in 1633 in Bergen auf Femern, op het Duitse eiland van Sleeswijk Holstein in de Oostzee; studeerde theologie in Rostock, Jena, Leipzig en Wittenberg, werd in 1662 hoogleraar Grieks in Rostock en in 1665 hoogleraar in de theologie en prokanselier in Kiel, welke universiteit hij met een feestrede mede opende en waar hij als rector magnificus, een functie die hij vijfmaal bekleedde, in 1694 stierf. Kortholt was er een geliefde docent (wat blijkt uit de snelle daling van het aantal studenten na zijn dood) en behoorde tot de bekendste theologen van de 17e eeuw, maar is in de vergetelheid geraakt. Hij wordt beschouwd als de pionier van het piëtisme in Sleeswijk Holstein, een van de twee stromingen (naast die der Verlichting) die na het einde van de dertigjarige oorlog naast de evangelische orthodoxie ontstonden en die grote invloed op de protestantse kerk en de maatschappij kregen. Korthof stelde zich scherp op tegen de Verlichting, maar hoewel niet heel duidelijk is wat zijn eigen positie precies was, is wel duidelijk dat hij grote invloed uitoefende op de verbreiding van het piëtisme. Hij schreef vele, vooral kerkhistorische, werken, waaronder De persecutionibus ecclesiae primaevae [Kiel 1689], Paganus obtrectator etc, [Kiel, 1698].

gedigitaliseerd exemplaar Universiteit Gent 

Voor Spinozisten is hij vooral de auteur van De tribus magnis impostoribus liber [J. Reumannus, Kiel, 1680],

dat – hoe opmerkelijk weer – in de Duitse wiki niet eens wordt vermeld! 

Hierna de tweede uitgave, verzorgd door Sebastian Kortholt [Hamburg, 1701] 

                

Edoardus/Edouard Herbert (Herbert van Cherbury), Thomas Hobbes en Benedictus Spinosa wijst Kortholt aan als dé grote bedriegers, de aartsbedriegers van het christendom en van de maatschappij, waarbij Spinoza de andere twee veruit overschaduwde: hij was de “impostor omnium maximum” en kon beter Maledictus genoemd worden.