Vrij man vergeleken met andere ‘Spinozistische’ romans

0
30

Nog eens wil ik terugblikken op Nelleke Noordervliets Vrij man waarvan ik gisteren mijn leesimpressie gaf [zie blog]. Wat is mijn totaalindruk van het boek en hoe vind ik het in vergelijking met andere Nederlandse romans waarin Spinoza een rol speelt? Eerst dat laatste – om zoveel boeken gaat het dan niet. Ik tel dan uiteraard niet mee een boek als De Aanslag van Harry Mulish waarin de vader van Anton Steenwijk, op momenten  zoals die van de aanslag die om daadkracht vragen, Spinoza's Ethica leest en verder niets doet.

Hoffman’s Honger van Leon de Winter sla ik ook het liefst over. In dat boek leest de hoofdpersoon wel regelmatig stukken uit de TIE, maar is er geen groter contrast denkbaar met de liederlijke mateloosheid van de schranzende en zuipende hoofdpersoon, waarbij onduidelijk blijft waarom hij dat boek van Spinoza eigenlijk leest. De film die erover gemaakt is, en waarin Huub Stapel een behoorlijke Spinoza die het verhaal vertelt schijnt neer te zetten, heb ik nooit gezien. Maar wat die TIE daar moest…