Spinoza en de werkelijkheid [4] en Meister Eckhart

0
6

Kunnen we Spinoza’s God lezen als ‘de werkelijkheid’? Dat was de vraag en ik keek in de vorige blogs eerst naar de herkomst van het woord via Meister Eckhart’s 'Werkelicheit', dat een vertaling was van actualiteit, actualitas, en vervolgens naar de betekenis van 'realitas' bij Spinoza. Ik heb uiteraard maar heel weinig over Eckharts filosofie en zijn godsbegrip kunnen weergeven, maar ik neem aan dat het genoeg was voor kenners van Spinoza om enige of zelfs sterke overeenkomsten waar te nemen. Voor ik na al deze voorbereidingen een antwoord op de vraag probeer te formuleren, eerst nog dit intermezzo.

Meister Eckhart by Marion Miller (philosopher-painter)Ik vroeg mij af of er studies zijn verschenen over Spinoza en Meister Eckhart. Dit te meer daar de romantici en idealisten uit de periode van de klassieke Duitse filosofie van Kant t/m Hegel niet alleen Spinoza hadden herontdekt, maar ook Meister Eckhart die nog wat eeuwen langer onder het stof verborgen had gelegen, werd door hen a.h.w. weer tot leven gewekt. [Cf. Edmund Colledge & Bernard MacGinn, Meister Eckhart. Paulist Press, 1981 [hier] – Cf. Cyril O'Regan, "Eckhart Reception in the 19th Century". In: Jeremiah Hacket (Ed.), A Companion to Meister Eckhart. BRILL, 2012, books.google] [cf. ook hier] En eveneens trouwens de lutherse mysticus en schoenmaker Jacob Böhme (1575-1624)

Hadden zij mogelijk Spinoza vanuit Eckhart begrepen en waren zij zo tot een zekere eenzijdige benadering gekomen? Ik heb er niets over kunnen vinden.