Inutilis scientia Spinozana [68] Spinoza in de Dikke Van Dale

0
29


Ewoud
Sanders, taalhistoricus en taaljournalist, behandelt in zijn boek Aarsrivalen, scheldkarbonades en terminale
baden
(2005,
PDF) vele, wat hij noemt, woordinfecties. Zo heeft
hoofdstuk 9 het paragraafje:


7.
Wat is correct:
handelwijze of handelswijze? Als je bedoelt ‘wijze van
handelen, manier van doen’, dan schrijf je dit zonder tussen-
s, en zo staat het ook in het Groene Boekje en in de trefwoordenlijst
van de Grote
Van Dale. Maar in de
definities van Van Dale duikt toch een keer handelswijze
op, namelijk in
de vertaling van een Latijns citaat van Spinoza: ‘het is zaak om niet te lachen
om de handelswijze van de mensen, er niet om te jammeren en die niet te
verafschuwen, maar te begrijpen’. Op internet is
handelswijze,
dat is beïnvloed door alle samenstellingen met
handel in de betekenis ‘omzet van
goederen’, ruim 93.000 maal te vinden. Zelden lijkt daarbij ‘wijze op het
gebied van de handel’ bedoeld te worden. (p. 56)


Inmiddels,
op 23 december 2014, geeft Google al 227.000 hits op ‘handelswijze’. Het volk
is door taalkundigen niet tegen te houden.


Sanders
gebruikte de Grote Van Dale in z’n 14de druk uit 2005. Ik neem aan dat hij de CD-rom
gebruikte en zo snel deze ene keer
handelswijze bij de Spinoza-vertaling aantrof.


Mijn 9e editie Van Dale Groot Woordenboek
der Nederlandse taal uit 1970 heeft van de uitspraak (de accenten geven de
klemtoon aan) een andere vertaling: