Dr. Frank de Graaff (1918 – 1993) had een heel eigen, aparte Spinoza-interpretatie

0
2

Het boekje dat aanleiding werd voor mijn blog van 9 september Spinoza over 'de steen in de blaas van een kind' – een steen des aanstoots, was dat van dr. F. de Graaff, Spinoza en de crisis van de westerse cultuur [J.H. Voorhoeve, Den Haag, 1977].

Ik had het boek met die mooie linnen band met de Spinozatekening van François vaak op internet aangeboden gezien, maar weerstond op een heel simpele manier de verleiding om het aan te schaffen. ‘Eenvoudig’ omdat ik niet zo’n zin had in wéér een boek van een theoloog over Spinoza’s schuld aan de crisis in de westerse cultuur, zoals je dat – om enige voorbeelden te noemen – aantreft in Paul Hazard, De crisis in het Europese denken. Europa op de drempel van de Verlichting, 1680-1715 [oorspr. La Crise de la conscience Européenne (1680-1715), 1935 – cf blog] of bij emeritus hoogleraar prof. dr. Rudolf Boon, Ons culturele draagvlak. Wat is er mee gebeurd? [Uitgeverij Aspekt, 2008 – cf blog]. Zo’n beeld riep die titel van De Graaff bij mij op – ik kom zo terug op die vergissing. Maar tijdens de Spinoza-zomercursus van 2010 stond er bij de ISVW in Leusden een antiquair die het ook tussen zijn boekenaanbod had en toen kocht ik het – intussen nieuwsgierig geworden – dan toch maar. Ik begon er in te lezen en kwam aanvankelijk niet verder dan De Graaffs schets van de kabbala, waarin ik nooit van plan ben geweest mij te verdiepen. Maar goed, er iets over weten kan geen kwaad en deze schets die De Graaf bood leek me wel helder, hoewel hij wel een sterke tegenstelling ziet tussen kabbala en messiaans talmoedisme. Maar ik liet het boekje verder liggen.

Bij de voorbereiding van dit blog kwam ik op een site van een De Graaff-kring [hier] de opmerking tegen dat hij speciaal voor het schrijven van dit Spinoza-boek zich ook in de kabbala was gaan verdiepen. Overigens worden op die site allerlei werken van de Graaff besproken, maar niet dit over Spinoza. Elders vind je wel een blog over zijn boek over Nietzsche [hier], maar nergens op internet iets over zijn Spinozaboek. Dat zal dus voor het eerst op dit weblog gebeuren.