Zeer oude vragen uit de kunst

0
34
Vragen, die nooit een antwoord krijgen ?

Al tientallen jaren, waarin ik ook enige belangstelling voor beeldende kunst mocht ontwikkelen, ontwikkelden zich hiermee ook  enkele vragen, die nooit een bevredigde antwoord gekregen hebben.
Jawel, er waren wel steeds meningen van vakmensen, maar in hoeverre deze enige wetenschappelijke onderbouw hadden, kwam ik niet te weten. En ik bedacht dan, dat het »maar« kunst was en er geen wereldschokkende zaken bij betrokken waren.

Ik kreeg een reële kans bij een bezoek aan Polen in 1984. In het Wawel-kasteel van Kraków (spreek uit: KRAkoev) werd onze reisgroep rondgeleid door de conservatrice zelf. Dat kasteel wordt als de basis voor de ontwikkeling van de stad beschouwd en in de jaren, dat Kraków de hoofdstad van het land was, woonden hier de koningen met hun familie en hofhouding. Daar herinnert gelukkig nog veel aan, althans in 1984.
Er zijn in dat kasteel een aantal zalen, waarvan de muren bedekt waren (zijn) door machtige gobelins. Zeker wat minder »bont«, dan wat men in Frankrijk en Italië gewend is. Maar zeer indrukwekkend.
En hier kreeg ik de kans om een van mijn vragen te stellen.
De voertaal was (is?)  in Polen, ondanks alles, het Duits en niet het Engels.
 Voor het gobelin, dat in vooral groen, grijs en blauw tinten het Scheppingsverhaal, afdeling Paradijs, weergaf, vroeg ik de lieve, oudere dame
>>Is er nooit een vraag geweest over de juistheid van de afbeelding ?
>>Wat bedoelt u?
>>De manier van afbeelden van Adam en Ewa. De normale lichamelijke kenmerken zijn handig achter allerlei natuurlijke obstakels weggewerkt. Alleen wat niet aanwezig geweest kan zijn, is met enige nadruk weergegeven !
>>Wat bedoelt u ?
>>Noch Adam, noch Ewa hebben ouders gehad, zijn dus niet verwekt en kunnen dus nooit een navel gehad hebben.
De schouders van de oudere dame gingen twee keer op en neer en ze zei
>>Nu gaan we naar de volgende zaal!

Is het u ooit opgevallen, dat in (bijna) alle gevallen beide Eerstelingen met navel zijn en worden afgebeeld?? Denkt men dan daar niet bij na ?
Of wordt hiermee de link naar onze apen-voorouders open gehouden, zoals een van de kunstenaars eens veronderstelde?

Het tweede raadsel ligt in de zelfde sfeer. Al komt hier iets minder (normaal) voor.
Bijna alle crucifix, die ik ken, vertonen een corpus, waarin de steekwonde aan de rechterkant (voor de kijkers dus links) zit. Terwijl het volgens de passie-verhalen de lansstoot, die de dood van Christus zou moeten bewijzen in het hart gegeven werd. En normaal zit het hart bij een mens midden-links. Dus zou dit litteken (deze wonde) aan de linkerkant gezeten moeten hebben.
Als verklaring hiervoor wordt dan nog wel eens aangegeven, dat het hart meer rechts, dan links van het midden moet zitten.

Ik denk, dat, wanneer dit per individu al niet wordt vastgesteld, er in het begin van onze jaartelling helemaal geen belang gesteld werd, waar per individu het hart zich in het lichaam bevindt. Waarom zou dat bij Christus wel het geval geweest zijn ?
 
Toen ben ik voor mezelf eens die situatie gaan naspelen.
Een soldaat staat voor het kruis. Zijn positie is dan, dat zijn rechterkant zich bevindt tegenover de linkerkant van Christus.
Je kunt uitgaan van een normale soldaat, dus een rechts-hander. Die zijn lans dus rechts hoger vast heeft dan links.
Laat die man in je verbeelding ‘ns toesteken. De wond komt aan de linkerkant van het lichaam van de Gekruisigde terecht.
Zou de soldaat rechts hebben willen steken, dan zou er een zeer vreemde beweging voor nodig geweest zijn, een soort haal over links, om de wond dan ook aan de rechterkant te veroorzaken.
Al met al, ik heb nog steeds geen aanvaardbare verklaring voor dit fenomeen vernomen.

Er is een kerk, waarvan ik weet, dat het »grote kruis« dat altijd voorin de kerk hangt, een wonde, litteken aan de linkerkant, rechts voor de kijker, bezit. De Sankt Johann-kirche in Neustadt in der Paltz (Weinstrasse), Duitsland.