Jacob Brill (1639 – 1700) waarschijnlijk geen Spinozist

0
2


Veel is over deze Jacob Brill uit Leiden op internet niet te
vinden, bijna alleen maar aanbiedingen van gravures van hem: “Halbfigur in der
Linken Brille haltend. Kupferstich um 1720” [
cf.],
maar meestal omschreven met “Jacob Brill (1639-1700) Dutch philosopher and
follower of Spinoza. Engraving from From Icones Virorum by Friedrich
Roth-Scholtz (Nuremberg, 1725)”. Die omschrijving van deze aangeboden gravures wordt
de aanleiding voor dit blog. Op het eind ga ik er nog even op in.
 


Ook bij Krop en Israel vinden we nauwelijks iets. Bij Krop (Spinoza. Een paradoxale icoon van Nederland)
wordt hij slechts vermeld als Leidse lakenwever die aanhanger was van de
Zeeuwse predikant Pontiaan van Hattem. [p. 231]


Poortman geeft deze karakteristiek: “Lakenwever,
catechiseermeester en mysticus te Leiden. Eerst Voetiaan, daarna Coccejaan,
tenslotte aanhanger van een pantheïserende wereldbeschouwing in de geest van
Pontiaan van Hattem.” [
Cf.]
Dit is duidelijk afgeleid van het lemma “Bril (Jakob)” in A.J. van der Aa,
Biographisch woordenboek der Nederlanden
(1855), waarin na "mystische Pantheisme" nog volgt "of
Spinozisme." [
DBNL]