Intermezzo over Leo Polak’s "Liever een dode leeuw dan een levende hond"

0
29

Voor ik verder ga met wat Leo Polak van Spinoza vond, heb ik behoefte aan een intermezzo. Het vorige blog over hem stelde in de titel de vraag: vereenzelvigde Leo Polak zich met Spinoza? Ik liet zien dat hij in zijn openingstoespraak bij de Spinozaherdenking in 1932 Spinoza eerde als: “Een dode hond en een levende leeuw!” Dat ‘dode hond’ verwees uiteraard naar Lessings typering van Spinoza die in de 18e eeuw gezien zou zijn als ‘ein toter Hund’. Inmiddels is n.a.v. dat blog gebleken dat Polak vlak na de inval van de Duitse troepen in mei 1940 in zijn dagboek noteerde: “ Liever een dode leeuw dan een levende hond." Daardoor ben ik geneigd volmondig ‘ja’ te zeggen: Leo Polak vereenzelvigde zich met Spinoza. Dat vraagteken kan daar weg. 

Maar vanwege die omkering van het gevleugelde gezegde uit Prediker (9:4, beter een levende hond dan een dode leeuw) is er méér aan de hand. De Statenvertaling van Prediker 9:4 vind je op internet: “Want voor dengene, die vergezelschapt is bij alle levenden, is er hoop; want een levende hond is beter dan een dode leeuw.” [Hier]