Het had van Spinoza kunnen zijn…

0
12

             Die sich ghevanghen gheeft aen God, is dan eerst vry.

Dit is van Jacob Cats, maar Spinoza had het, als hij zich aan emblemata had overgegeven, ook kunnen schrijven binnen zijn god-discours. Het is een soort samenvatting van Ethica V.

             

Dit is de laatste regel van de 13e van de emblemata in Jacob Cats, Proteus (1618), "Amissa libertate laetior." [13], waarvan de eerste regel luidt: Bly, door slaverny. [cf]

Dit kwam nog eens terug in Jacob Cats, Sinne- en minnebeelden (1627). Daar werd het "Amissa libertate laetior." [14], maar kwam die boven geciteerde regel niet meer terug. [cf]
[Ik neem hier de afbeelding uit de uitgave van 1627]

In een 'neostoïcijns discours' plaatst Cats de hartstochten die de mens werkelijk ketenen [Ethica IV], tegenover de slechts schijnbare gevangenschap van de godminnende geest [Ethica V].

De overeenkomst is frappant, maar de verschillen zijn toch groot.